Köpek Yetiştiriciliği Hakkında Genel Bilgiler

Köpek insanın evcilleştirdiği ilk hayvandır.

Köpekler arasında ırktan ırka, hatta köpekten köpeğe büyük bir çeşitlilik vardır. Genel görünüşlerine göre köpekleri;
Lupoitler : Yatay piramit biçiminde başlı ve dik kulaklı (Alman Çoban Köpeği)
Brakoitler : Uzun burunlu ve sarkık kulaklı (Dalmaçya)
Molosoitler : İri, yuvarlak veya küp başlı, kısa burunlu (St. Bernar)
Grayoitler : İnce bacaklı ve uzun başlı (Tazı) ayırabiliriz.

ANATOMİSİ

  • Köpek iskeletinde ırklara göre 279-282 arasında kemik vardır. Uzun kemiklerin, özellikle bacak kemiklerinin uzaması 10 aylık yaşa kadar devam eder.
  • Köpek anatomisi dayanıklı bir koşucu anatomisidir. Kaslar vücudun en önemli bölümünü oluşturur. Bu yapı köpeği tam bir atlet yapan itici gücü sağlar.
  • Ön ayaklarda 5, arka ayaklarda 4 parmak vardır.
  • Deride yağ bezleri vardır, ter bezleri yalnızca parmak aralarında vardır.
  • Başta güçlü kaslarla donanmış bir çene vardır. Erişkin bir köpekte 42 diş vardır. Süt dişleri 20-30 günde çıkar. 4-5 ayda süt dişleri dökülmeye başlar. 7. ayda tüm kalıcı dişler tamamlanmıştır.
  • Yiyeceği ve suyu diliyle alır.
  • Sindirim kanalı vücudun 5-6 katıdır. İnsanların yediği her türlü besinle beslenir. Karnı doyunca kalan besinleri gömer ya da saklamaya eğilimlidir.
  • Beyni insan beyninin ancak %15’i kadar ağırlıktadır (40-115 g). Beyin, beyincik, omurilik ve omurilik soğanı çok iyi gelişmiştir.
  • Koku alma ile ilgili beyin bölgesi, insan beyninin aynı bölgesindeki hücrelerin 40 kat fazlasını içerir. Koku alma duyusu köpeğin en gelişmiş duyusu olup bu duyu insana göre 1 milyon kere daha güçlüdür.
  • Burun devamlı ıslaktır.
  • İşitme duyusu da çok gelişmiştir. İnsanın duyamayacağı sesleri duyabilmektedir.
  • Kediler saniyede en çok 25000 desibellik frekansları duyarken, köpek 35000 desibellik yüksek frekanslı titreşimleri algılayabilmektedir.  Bu özelliği nedeniyle yer hareketlerini (deprem) insanlardan çok daha önce hissedebilmektedir.
  • Görme duyusu insanlarınki kadar net değildir. Fakat insanların göremediği kıpırtıları görebildiği anlaşılmıştır.
  • Köpeklerin renk körü oldukları, körlere kılavuz olarak eğitilenlerin renge değil konuma göre ayrım yaptıkları bildirilmektedir.
  • Tad alma yönünden insana benzer. Acı ve tatlıyı ayırır.
  • Dokunma duyusu da gelişmiştir. Yumuşak ve sert nesnelere dokunması farklıdır.
  • Köpek ergin ağırlığa ulaştığının 2. ayında cinsel olgunluğa da ulaşır. Küçük ırklar, büyük ırklara göre daha erken cinsel olgunluğa erişirler.

Dişi köpekte östrus (kızgınlık) siklusunda;
Proöstrus
Östrus
Metöstrus
Anöstrus aşamaları vardır.

  • Ortalama östrus aralığı 6-8 aydır. Proöstrusta dış genitaller genişler ve büyür. 2-4 gün içinde vulvadan kanlı bir akıntı gelir ve 6-10 gün sürer. Bu devrede dişi çekicidir ama erkeği kabul etmez.
  • Östrusta sırtını kamburlaştırmış ve kuyruğunu dikmiş şekilde çiftleşme karakteristiği ile dişi erkeği kabul eder. Aynı zamanda kanlı akıntı biter. Erkeğin kabulünü izleyerek 20-30 dk lık coital kilitlenme olayı şekillenir. Östrus dişinin coitusa izin vermeye devam ettiği 6-12 günlük süreden sonra son bulur. Dişi çiftleşmeyi reddetmeye başladığı zaman metöstrus başlar. Vulvanın şişkinliği giderek azalır. Östrus yılın herhangi bir ayında olabilir fakat ilkbahar mevsiminde görülme olasılığı daha fazladır.
  • Gebelik, çiftleşmeden 21-28 gün sonra ayakta duran dişinin karnına palpasyon yaparak belirlenebilir.
  • Her biri yaklaşık 2 cm çapta sert şişlikler zinciri olarak hissedilecektir.
  • Gebelik süresi ortalama 58-63 gün’dür.
  • Köpek spermatozoonu uterusta birkaç gün yaşayabilir ve ovulasyonu izleyen 2-3 gün içinde dölleyebilme yeteneğindedir.
  • Doğum yaklaşınca iştah kaybı ve yalnız kalma isteği ile karın ve pelvis kaslarının gevşemesi en şiddetli belirtilerdir. Bu belirtilerden birkaç gün önce yuva düzenlenmelidir. Doğum anında ıslak ve soğuk olmadıkça herhangi bir yataklık materyale gerek yoktur.
  • Göbek kordonunu kemirmek ve plasentayı yemek dişi köpek için doğaldır.
  • Annenin yavrusunu devamlı yalaması solunumu uyarır.
  • Ortalama olarak 1 defada 6-8 yavru doğurabilir.

Genel olarak dişi 10-12 aylık yaşta cinsel olgunluğa ulaşır. Ancak vücut gelişiminin tamamlanması için bir süre daha (6-7 ay) bekletildikten sonra çiftleştirilmelidir.

Leave a reply