Köpek Gençlik Hastalığı (Canine Distemper)

Viral bir enfeksiyondur. Köpeklerde multisistemik hastalığa yol açar. 3-6 aylık yavru köpekler hastalığa daha duyarlıdır. Yaşlı köpeklerde immunosupresyon ve düzenli aşılanmama durumunda ensefalomyelit ve vestibular bozukluklar gelişir. Etken soğuk ve donmaya karşı dirençli iken sıcaklığa, kuru çevre şartlarına ve ultraviyole ışığına, birçok dezenfektan ve deterjana duyarlıdır. 20-25 derece çevre sıcaklığında birkaç saatte yıkımlanır. Gölgede donma derecesinin biraz üzerindeki çevre şartında haftalarca, serumda ve enfekte doku artıklarında uzun süre canlı kalır. Bulaşma damlacık veya nazal akıntı, oküler akıntı, dışkı ve idrarla temas sonucu oluşur. İnkubasyon süresi 15-25 gündür. Virus ilk önce respiratorik sistemin lenfoid dokusunda çoğalır, daha sonra kan yoluyla respiratorik, gastrointestinal, ürogenital ve merkezi sinir sistemleri ile optik sinirlere girer. Hastalık etkeni paramyxoviridae familyasından, paramyxovirus grubuna dahildir. Virüsün, insan kızamık ve sığır vebası virüsü ile antijenik ilişkisi vardır. Canine distemper virüsünün (CDV) tek bir serotipi vardır. Fakat virulent CDV ‘nin biyolojik olarak farklı suşları vardır. Bazı suşları ensefalit ve yüksek mortaliteli akut hastalığa sebep olur. Diğer suşlar ise viscerotropik olup daha az ensefalite neden olurlar. Virüs RNA taşır. Sıcak havalarda patojenitesini kaybeder ve soğuk hava şartlarında daha uzun yaşar. Onun için hastalık kış aylarında daha fazla yaygındır.

Duyarlı Irklar

3-12 aylık köpekler. Sinirsel form 4-6 yaşlı köpekler. Yaşlı köpek ensefalitisi, 6 yaşından büyük köpekler. Hastalık bazı köpek ırklarında (Sky, Terrier, Chow-chow, Irish seter, kırmızı uzun tüylü, Teckel, Cocker-spaniel, siyah kurt köpekleri ve Kuvarz ırkı köpeklerde) daha ağır seyretmektedir.

Distemperde prognoz her zaman kuşkuludur. Genç köpeklerde hastalık daha şiddetli seyreder. Değişik derecelerde bireysel duyarlılıklar görülebilir. Nörolojik semptomların şiddeti prognozun belirlemesinde önemli bir kriterdir. Köpekler hastalığı atlatsalar bile sinirsel semptomlar ömür boyu kalıcıdır.

Etken solunum ve gıda yoluyla alınır. Hasta hayvanların enfektif sekresyonları bulaşmada önemli rol oynar. Enfeksiyon, duyarlı genç köpekler arasında çok hızlı bir şekilde yayılır. Anne sütü almış yavru köpeklerde, maternal antikorlar yavruyu 8-9, hatta bazı durumlarda 12-14 hafta kadar koruyabilir.

Belirtiler

Beden sıcaklığı etkenin alınmasından 3-6 gün sonra yükselir. Ateş 4 gün içinde kendiliğinden düşer ve 2-3 gün sonra ikinci yükselme meydana gelir ve 1 hafta kadar sürer. Bu dönemde gastrointestinal ve respiratorik sistem bozukluklarına ilişkin belirtiler ortaya çıkar.  Hastalardaki başlıca klinik bulgular burun akıntısı, öksürük, yüzlek solunum, kusma, ishal, dehidrasyondur. Hastalık bulguları minimum 10 gün sürer. Sinirsel belirtiler haftalar hatta aylar sonra ortaya çıkar. Kaslarda istemsiz seyirmeler, ışığa duyarlılık, inkoordinasyon, etrafında dönme, deride duyarlılık ve motor faaliyetlerde bozulma başlıca nörolojik bulgulardır. Salya akışıyla anormal çene hareketleriyle karakterize nöbet ortaya çıkar. Nörolojik belirtilerin ortaya çıktığı durumda idrar kaçırma da görülür. Diş gelişiminde duraklama, diş dökülmeleri ile paraliz,inkoordinasyon ve algı zorluğu gelişir.

Tanıda Canine Hepatit, Herpes virus, Parainfluenza enfeksiyonları ve Leptospirozis dikkate alınmalı.

Enfeksiyondan bir hafta sonra; Ateş, iştahsızlık, depresyon, konjonktivitis görülür. Bu dönemde lokalize belirti yoktur, bir hafta kadar süren bu genel bulgulardan sonra ateş ve iştahsızlık ile birlikte lokalize bulgular şekillenir.

Gastro-intestinal form: İshal, kusma, dehidrasyon, kilo kaybı.

Solunum formu: Öksürük, burun akıntısı (Mukopurulent), dispne, Akcigerler dinlendiğinde kuru ve yaş harharalar duyulur.

Deri formu: Eritem, püstül, kötü koku, karın bölgesine lokalize olur.

Sinirsel form: Akut, subakut ensefalitis :Tikler ( Özellikle bacak ve yüz kaslarında ), ataksi, inkoordinasyon, hiperestezi, korku, ağrı duyuyor gibi bağırma, körlük, paresis ve paralysis (Genellikle arka bacaklardan, ataksi ile başlar). Kronik ensefalitis: İnkoordinasyon, pelvik bölgede zayıflama, başı tutamama, başta titremeler, Nistagmus(gözün aşağı-yukarı titremesi), yüzde paralysis, bu formda genel tikler ve davranış değişiklikleri görülmez. Diğer sistemlere özgü bulgular düzeldikten aylar sonra sinirsel semptomlar ortaya çıkabilir.

Hard pad disease: Taban yastıkları ve burunda hiperkeratoz şekillenir. Her yaştaki köpekte görülmez.

Yaşlı köpek ensefalitisi; Ataksi, inkoordinasyon, konvülziyonlar, Dönme, tikler, görme bozuklukları şekillenir.

Hastalıktan korunmada aşı uygulamaları önemlidir. Hastalık çıkmadan önce, yavru 6 haftalık olduğunda ilk karma aşısı yaptırılmalıdır. 3 karma aşısını mutlaka olmalıdır. Ölüm oranı immun sistem ile ilgilidir. Pnömoni ve ensefalomyelit gelişen yavru köpeklerde ölüm oranı yükselir.

Leave a reply