KEDİ BESLEME

Kediler daha az yiyecek tüketir, bağımsız olabilir, yemeden uzun süre dayanabilir. Egzersize ihtiyaç duyulmaz, bütün ömrünü bir odada geçirebilir. Temiz ve sessizdir, komşulardan şikayet gelmez. Bakımı köpekten daha ucuzdur. Psikiyatrik hastaların tedavisinde kullanılır, köpekler gibi tehlikeli değildir. Ev, çiftlik, dükkan, fabrikalarda fare kontrolünde kullanılır. İngiltere’de evlerin % 20’sinde kedi bulunmaktadır. 5000 yıl önce evciltilmiştir. Hala etoburdur. Vejeteryan kedi yoktur ve olamaz. Vahşi hayatta, avlarının kas, organ, kemik, sakatat, deri gibi vücut parçalarını tüketirler. Bunlarla birlikte avlarının yemiş olduğu kısmen veya tamamen sindirilmiş olan bitkisel gıdaları da alırlar.

Doğal kedi diyeti; bütün bir fare, serçe, cırcır böceği, kertenkele

BESİN MADDESİ İHTİYAÇLARI

Kedilerin metabolizması oldukça farklıdır. Linoleik asitten arahidonik asit sentezlenemez. Karaciğerde taurin sentezleme yeteneği sınırlıdır. Diyette yüksek düzeyde protein, arjinin ve niasin bulunması gerekmektedir. Kediler ß-karotein’i aktif vitamin A’ya dönüştürecek enzimden yoksundurlar. Diyetle İnositol alınmalıdır.

Enerji ihtiyacı

Kedilerin günlük enerji 60-80 kcal/kg (ev kedilerinde 60, aktif kedilerde 70, çok aktif olanlarda 80 kcal/kg), 4 kg ağırlığındaki bir ev kedisinin günlük enerji ihtiyacı 60X4= 240 kcal’dir. 4000 kcal enerji içeren kuru bir mamadan günde 80 g verilir. Kısırlaştırılmış kedilerde enerji ihtiyaçları % 25-30 daha düşüktür.  Ergin iğdiş edilmiş kedilerde günlük ME (metabolik enerji) ihtiyacı her kg CA için 45-80 kcal arasında değişir. Yeni doğan eniklerin enerji ihtiyacı yaşama payının 2 katıdır. 10 haftalıkken 250 kcal/kg, büyüme döneminde 80-100 kcal/kg. Gebelikte yaşama payının 1.2 katı ya da % 25 fazlasıdır. Laktasyonda ihtiyaç yaşama payı ihtiyacının 3-4 katıdır. Soğuk çevre ve stres ihtiyaçları % 10-200 arasında artırır. Kediler enerji ihtiyaçlarının tamamını protein ve yağlardan karşılayabilir, diyette CHO olması şart değildir.

Protein ihtiyacı

Evcil hayvanlar içinde protein ihtiyacı en yüksek olan kedidir. Diyette kuru maddenin % 30-35’i kadar protein sağlanır.

Yaş, hf                CA, kg                  HP, g/kg CA

0-1                         0.11                       19

1-2                         0.20                       10

2-4                         0.30                       7

4-8                         0.55                       6.4

8-12                       0.90                       5

12-16                    1.23                       4.8

16-20                    1.72                       4

20-24                    2.12                       3.8

Ergin                     –                              2

Arjinin:

Kediler diğer hayvanlardan daha fazla arjinine ihtiyaç duyarlar. Çoğu türün aksine kedilerde arjinin sentezleme yeteneği yoktur. Çünkü, kediler prolin ya da glutamik asitten arjininin prekürsörü olan ornitini sentezleyemez. Ornitin üre siklusunda bir ara üründür. Arjinin normal protein sentezi ve amonyağın üreye dönüşümünde gereklidir. Deneysel arjinin yetersizliğinde kedilerde birkaç saat içinde hiperammonemi gelişir ve anormal belirtiler (inleme, kusma, salivasyon ve aşırı duyarlılık, tetanik spazmlar, konvulsiyonlar ve ölüm) görülür.

Taurin:

Kediler taurini diyetle almak zorundadır. Çünkü: kediler safra tuzu sentezi için sadece  taurini kullanır (çoğu türde glisin), safra asitlerinin tamamı bağırsaklardan geri emilmediği için, atılan safra tuzları ile birlikte dışkı ile devamlı taurin kaybı olur. Taurinin prekürsörü olan sisteinin önemli bir kısmı üriner kükürtlü amino asit olan felinin üretiminde kullanılır. Bazı bileşiklerin karaciğerde detoksifiye edilmesi için sisteinden glutasyon üretilir. Diyette 20-50 mg/gün taurin bulunmalıdır. Et, kanatlı ve balık ürünleri taurin bakımından zengindir.

Taurin yetersizliği:

Retinada dejenerasyon, kardiomyopati, serebellar distrofi, immun sistemin bozulması, trombositlerin yapışması. Embriyonik ölümler, eniklerde düşük doğum ağırlığı, düşük yaşama gücü, büyümede gerileme, enfeksiyonlara hassasiyet, serebellum granül hücre tabakasının olgunlaşmasında azalma ve anormal iskelet gelişmesi görülür.

Karbonhidrat ve selüloz ihtiyacı

Diyette CHO (Karbon, hidrojen, oksijen) bulunmasa da yeterli protein ve yağ bulunuyorsa karaciğerde glikoneogenezis yoluyla amino asitlerden ve gliserolden glikoz sentezlenebilir. CHO’lar daha ekonomik olduğu için kedi mamalarının % 35’i kolay eriyebilir karbonhidratlardan oluşabilir. Selüloz barsak hareketliliği, gıdaların geçiş süresi, minerallerin kullanılması ve safra asitlerinin geri emilmesi gibi sindirim olaylarında etkilidir. Canlı ağırlığı azaltmak amacıyla yüksek selülozlu mamalar vardır.

Yağ ihtiyacı

Yağ en önemli enerji kaynağıdır, esansiyel yağ asitlerini sağlar. Yağda eriyen vitaminlerin taşıyıcısıdır, ayrıca diyetin lezzetini artırır. Kedi diyetlerinde enerjinin % 60 kadarı yağlardan gelebilir. Kuru mamalar kuru maddede % 8-12 yağ içerirler. Linoleik asit eksikliği deri ve kıl problemlerine yol açar. Arahidonik asit eksikliği; anöstrus, testislerin gelişmemesi, cinsel isteksizlik gibi dölverimi bozukluklarına sebep olur. Kedilere fazla yağlı mamalar alıştırılmadan verilirse; Sindirim olayları etkilenebilir, diyare görülebilir. Fazla kaloriden dolayı kedilerde şişmanlama görülür. Diyet tüketiminin azalmasından dolayı bazı besin maddelerinin, özellikle iodin, tiamin ve proteinin artırılması gereklidir. Doymamış yağ asitlerinden zengin bir diyet vitamin E yetersizliğine yol açabilir.

Su ihtiyacı

Kediler tükettikleri kuru maddenin iki katı su içerler.

Leave a reply